Darboğaz (Bottleneck) Nedir?

Bilgisayarı toplarsın, kâğıt üstünde her şey iyidir.
Ama oyuna girersin, beklediğin performans gelmez.

İlk cümle genelde şudur:

“Ekran kartı kötü galiba.”

Çoğu zaman sorun ekran kartı değil, darboğazdır.

Darboğaz (Bottleneck) Ne Demek?

Darboğaz, sistemdeki bir parçanın:

• Diğerlerinden geri kalması

• Sistemin tamamını yavaşlatması durumudur

Yani:

Zincirin en zayıf halkası, tüm zinciri yavaşlatır.

En Sık Görülen Darboğaz Türleri

 CPU Darboğazı (En Yaygını)

• İşlemci %90–100

• Ekran kartı %40–60

Bu durumda:

CPU, GPU’ya yetişemez

Örnek:

• RTX 4070

• Eski i5 / Ryzen 1600

GPU güçlüdür ama işlemci veriyi geç gönderir.

 GPU Darboğazı

• CPU %40–60

• GPU %95–100

Bu normaldir.

Çünkü:

Oyunlarda yükün GPU’da olması beklenir

Bu durum sorun değildir.

 RAM Darboğazı

• RAM dolu

• Swap (disk kullanımı) başlar

• Ani takılmalar olur

Özellikle:

• 8 GB RAM

• Chrome + oyun + arka plan

Burada sistem boğulur.

 Disk Darboğazı

• HDD kullanımı

• Yükleme ekranları uzun

• Harita geçişlerinde donma

SSD yoksa, sistem nefes alamaz.

Darboğaz Gerçek Hayatta Nasıl Anlaşılır?

 FPS Değerlerine Bakma

• Ortalama FPS iyi

• Ama minimum FPS çok düşük

Bu, çoğu zaman CPU/RAM darboğazıdır.

 Kullanım Yüzdeleri (Çok Önemli)

Görev yöneticisi / Afterburner ile bak:

• CPU %100 → GPU %50 ❌

• GPU %100 → CPU %60 ✔

Yanlış denge = darboğaz.

 Çözünürlüğü Değiştirme Testi

• 1080p → FPS çok düşük

• 1440p → FPS benzer

Bu:

CPU darboğazı işaretidir

Çözünürlük artınca GPU yüklenir ama FPS artmıyorsa, suç CPU’dur.

Darboğaz Her Zaman Kötü mü?

Hayır.

Bir miktar darboğaz kaçınılmazdır.
Mükemmel denge diye bir şey yok.

Sorun şurada başlar:

• Büyük farklar varsa

• Parçalar aynı segmentte değilse

En Çok Yapılan Darboğaz Hataları

 Çok güçlü GPU, zayıf CPU
 Tek kanal RAM
Eski işlemci + yeni ekran kartı
 PSU yüzünden CPU/GPU kısılması

Darboğaz Nasıl Önlenir?

• Parçaları aynı seviye seç

• Dual channel RAM

• Yeterli soğutma

• SSD kullanımı

• Oyun çözünürlüğünü doğru ayarla