Felsefe

Doğruyu söylemek çoğu zaman ahlaki bir zorunluluk gibi düşünülür. Yalan söylemek kötü, dürüst olmak ise iyi kabul edilir. Fakat bu ayrım biraz derinleştirildiğinde daha zor bir soru ortaya çıkar: Bir şey doğruysa, onu söylemek gerçekten her zaman gerekli midir? Bir insan hakkında bildiğimiz her şeyi ona söylemek zorunda mıyız? Bir arkadaşımızın hayatıyla ilgili istemediğimiz bir

İnsan değişmek istediğini söylerken çoğu zaman aslında değişimin kendisini değil, değişimin getireceği sonucu istiyor olabilir. Daha iyi bir hayat, farklı bir iş, başka bir şehir, yeni bir çevre ya da bambaşka bir düzen… Bunların fikri caziptir. Fakat değişim gerçek bir ihtimale dönüştüğünde, heyecanın yanına başka bir duygu eklenir: kaygı. Çünkü değişim yalnızca yeni bir şey

Bilmediğimiz bir konu hakkında konuşurken çoğu zaman ne kadar az şey bildiğimizi fark etmeyiz. Bir mesele hakkında birkaç bilgi edinir, birkaç örnek görür ve zihnimizde hızla bir açıklama kurarız. Sonra konu karmaşıklaştıkça, onu daha fazla araştırmak yerine elimizdeki açıklamayı yeterli bulmaya başlarız. Bilmediğimiz alan büyüdükçe, kesinliğimiz de bazen artar. Buradaki gariplik şu: İnsan bir konu

Bir şeye isim verdiğimizde, onu anlamış gibi hissederiz. Bir davranışa, bir duyguya ya da karmaşık bir duruma bir kelime bulduğumuz anda zihnimizde garip bir rahatlama oluşur. Artık elimizde tanımlayabildiğimiz bir şey vardır. Fakat bir şeyi adlandırmakla onu açıklamak aynı şey değildir. İnsan zihni belirsizliği sevmez. Karmaşık bir durumla karşılaştığımızda onu mümkün olduğunca tanıdık bir kategoriye

Aynı davranışı iki farklı insan yaptığında, çoğu zaman iki farklı hikâye anlatırız. Bir başkası sözünü tutmadığında onu sorumsuz bulabiliriz. Aynı şeyi kendimiz yaptığımızda ise ortada mutlaka geçerli bir neden vardır. Birinin öfkesini karakterine bağlarken, kendi öfkemizi yaşadığımız olayla açıklayabiliriz. İlginç olan, bunu çoğu zaman bilinçli bir çifte standart uygulamak için yapmamamızdır. Kendi davranışımızın arkasındaki nedenleri

Bir şeyin uzun zamandır yapılıyor olması, onun doğru olduğunu kanıtlar mı? Gündelik hayatta bu soruyu nadiren soruyoruz. Bir davranışın, geleneğin ya da toplumsal alışkanlığın geçmişinin ne kadar eski olduğunu öğrendiğimizde, ona karşı doğal bir saygı duyuyoruz. “Yüzyıllardır böyle yapılıyor.” cümlesi çoğu zaman tartışmayı bitirmeye yetiyor. Fakat bir şeyin eski olmasıyla doğru olması aynı şey değildir.

Bir şeyin “en iyi”, “en kötü” ya da “ilk on” içinde olduğunu söylediğimiz anda ona bakışımız değişiyor. Bir restoranın binlerce seçenek arasından yedinci sırada olması, bir filmin yüzlerce film arasında birinci seçilmesi ya da bir üniversitenin belirli bir listede üst sıralarda yer alması, o şey hakkında henüz hiçbir şey bilmesek bile bize bir fikir veriyor.

Bir çocuğa “Ona dokunma.” dediğinizde, çoğu zaman ilk yaptığı şey ona dokunmak olur. Bu yalnızca çocuklara özgü bir davranış değil. Yetişkinler de yasaklarla karşılaştığında benzer bir merak yaşayabilir. Normalde ilgimizi çekmeyen bir şey, erişilmez hâle geldiğinde birden daha önemli görünmeye başlayabilir. Çünkü yasak yalnızca bir sınır koymaz; aynı zamanda dikkatimizi o şeyin üzerine çeker. Bir

Güzellik Neden Bize Gerçekmiş Gibi Geliyor? Bir şeyi güzel bulduğumuzda, çoğu zaman onun yalnızca hoşumuza gittiğini düşünmeyiz. Sanki güzellik nesnenin kendisinde bulunan gerçek bir özellikmiş gibi davranırız. Bir yüz, bir bina, bir manzara ya da bir müzik parçası… “Güzel” dediğimiz anda yalnızca kendi tepkimizi ifade etmiyor, aynı zamanda o şey hakkında bir hüküm veriyoruz. Fakat